A ruta comeza na capitalidade do concello, xunto ó Centro de Saúde. O primeiro kilómetro e medio transcorre por unha pista de terra e continúa por un fermoso souto de castiñeiros ata chegar ó cruce de Pías.
Se collemos o desvío á dereita atoparemos, a 250 mts., a sinalización dunha fonte situada a 150 mts.

Continuando na ruta, pasamos a poucos metros do MUÍÑO DE PÍAS e, mentras, baixamos ó río, ata cruzalo na Ponte da Retorta. Xa na outra beira do río, o camiño sube durante 100 mts.ata chegar a un cruce.Á dereita levanos ó pobo da Retorta, pero continuamos pola esquerda, baixando de novo ata as proximidades do Loio.
Atravesamos unha mesta fraga de carballos centenarios de gran tamaño e grosor e algúns acebos illados. Xa levamos 1900 mts. percorridos e o camiño transcorre entre esgrevios carballos e altos muros de pedra. Estes muros eran as divisións das fincas onde se sementaba centeo e que hoxe están abandoadas.

O camiño da un xiro á dereita, acompañando a ribeira do río a certa altura. Novamente comenza a descender ata chegar á beira do río, onde nos atopamos co MUIÑO DA RETORTA. Este é o máis grande dos que hai ó longo do río, con catro pedras de moer no seu interior.

Levamos recorridos 2’15 Km. Cruzamos de novo o río por outra das pontes de madeira e o camiño comeza a subir entre pastos e antigas fincas ata o cruce para o pobo de Suar (Km. 2,5). Se nos desviamos ata Suar poderemos visitar a súa igrexa románica de mediados do século XII, con rica ornamentación na porta principal, arco de medio punto e dous pares de columnas que sosteñen dúas arquivoltas de baquetón.

Retomando a ruta, o treito que nos leva a Portocaneiro é un camiño que se empregaba para o acceso dos carros ás fincas e ós prados da zona. Entramos de novo nunha carballeira, situada na ribeira de Suar e o camiño volve a descender en dirección ó río, que cruzamos pola ponte de Portocaneiro. Levamos recorridos 4100 metros. Queda medio Km. de subida ata chegar á Capela de Portocaneiro.

Un cartel sinala que debemos abandonar o camiño principal que conduce ó pobo da Tellada e desviarnos á esquerda por un estreito sendeiro. Estamos na ribeira do Loio, con antiguas viñas abandonadas e onde podemos disfrutar de vistas panorámicas dos pobos de Suar, Castro, Celmán… e a ribeira do Loio.

Douscentos metros antes de chegar ó pobo de Loio de Cortes, un cartel sinala a situación e distancia do antiguo mosteiro de Sta. María do Loio, berce da Orde Militar dos Cabaleiros de Santiago. Conservase unicamente a capela, que foi recentemente restaurada e que conta cun interesante retablo barroco.

No lugar houbo tamén un castro do que se conservan partes dalgunhas paredes e o foso exterior, diversos restos atopados neste castro pódense ver no Museo Provincial de Lugo.
O treito final da ruta é de 1,5 Km. ata chegar ó pobo de San Xoan de Loio, final da ruta, a beira mesmo das augas de Belesar.

A ruta do río Loio atópase no tramo final do río, pouco antes da súa desembocadura no encoro de Belesar. Trátase dun espacio natural onde converxen diferentes ecosistemas, proporcionándolle ó conxunto unha importante diversidade paisaxística e biolóxica. A vexetación propia de ribeira, con ameneiros, salgueiros (Salix atrocinerea, S. salvifolia), e pradairas mistúranse con fentos (Polistichum setiferum, Athyrium filix-femina, Asplenium onopteris, Dryopteris affinis, Osmunda regalis) e híras (Híera helix). Existen roquedos onde fan os seus niños especies como o corvo, o tecelán, o colirroxo tizón e o avión roqueiro. Aves fluviais coma o merlo acuático, lavandeira ou martín pescador. Tamén se poden ver xinetas e garduñas, porco teixos, donicelas, armiños, touróns, lontras, corzos e xabaríns.